Mặc dù việc bị liệt trong giấc ngủ là một hiện tượng phổ biến, nhưng không phải ai đều hiểu rõ về nó. Thỉnh thoảng, tình trạng này có thể tạo ra những trạng thái đáng sợ và mối lo lắng cho những người trải qua. Vậy, liệu liệt trong giấc ngủ có mang theo nguy cơ gì không? Hãy cùng Nệm Bình Dương khám phá và đưa ra câu trả lời trong bài viết dưới đây.

Liệt trong giấc ngủ là gì?
Trải qua tình trạng liệt trong giấc ngủ có thể gây ra cảm giác kinh hoàng và tuyệt vọng khi bạn không thể di chuyển hoặc phát ra âm thanh mặc dù vẫn giữ được ý thức. Điều này xuất phát từ việc mất kiểm soát cơ bắt nguồn từ mất trương lực cơ trong thời gian ngắn, thường xảy ra khi bạn đang chuyển động giữa giấc ngủ và tỉnh thức. Tình trạng liệt trong giấc ngủ có thể đi kèm với các triệu chứng như cảm giác nghẹt thở hoặc sự hiện diện của người khác trong phòng.
Mặc dù nguyên nhân chính xác của hiện tượng này vẫn chưa được xác định, nó có thể liên quan đến việc thiếu ngủ, thói quen ngủ không đều, hoặc các vấn đề liên quan đến lo lắng và sợ hãi. Hội chứng liệt trong giấc ngủ cũng có thể gặp kèm với chứng ngủ rũ, một rối loạn giấc ngủ có thể gây buồn ngủ vào ban ngày.
Liệt trong giấc ngủ thường xảy ra khi nào?
Giấc ngủ phân chia thành các giai đoạn khác nhau, bao gồm:
-
Giai đoạn ru ngủ: Kéo dài từ 5 – 10 phút, trong giai đoạn này cơ thể thả lỏng để chuẩn bị cho việc chuyển sang giấc ngủ.
-
Giai đoạn ngủ nông: Kéo dài từ 10 – 25 phút, chiếm 50% tổng thời gian ngủ. Trong giai đoạn này, nhiệt độ cơ thể giảm xuống còn 37 độ C.
-
Giai đoạn ngủ sâu và rất sâu: Chiếm khoảng 20 – 30% tổng thời gian ngủ và là giai đoạn quan trọng nhất để cơ thể phục hồi.
-
Giai đoạn giấc ngủ REM: Là giai đoạn ngủ động, chiếm 20% thời gian ngủ ở người lớn và 50% ở trẻ em.
Các giai đoạn ngủ nông, sâu và rất sâu được gọi là giấc ngủ Non-REM, trong khi giai đoạn giấc ngủ REM là giai đoạn ngủ động. Sau giai đoạn ngủ sâu, cơ thể sẽ quay lại giai đoạn ngủ nông trước khi chuyển sang giai đoạn giấc ngủ REM.
Liệt trong giấc ngủ thường xảy ra ở hai thời điểm chính:
-
Thời điểm chuyển từ trạng thái tỉnh táo sang giấc ngủ: Gọi là mơ ngủ hoặc liệt trong khi ngủ. Trong giai đoạn này, cơ thể thư giãn và khả năng nhận biết giảm.
-
Thời điểm chuyển từ trạng ngủ sang tỉnh táo: Gọi là chứng liệt sau giấc ngủ. Khi vào giai đoạn giấc ngủ REM, mắt chuyển động nhanh và có thể có giấc mơ. Mặc dù bạn có thể ý thức, phần còn lại của cơ thể vẫn ở trạng thái thư giãn và không hoạt động, dẫn đến tình trạng liệt khiến bạn không thể di chuyển hoặc nói chuyện.

Liệt trong giấc ngủ có nguy hiểm không?
Mặc dù các ước tính về tỷ lệ người trải qua tình trạng liệt trong giấc ngủ có sự khác biệt, nhưng các nhà nghiên cứu đồng thuận rằng khoảng 8% dân số sẽ trải qua hiện tượng này ít nhất một lần trong suốt cuộc đời. Liệt trong giấc ngủ có thể xuất hiện ở mọi độ tuổi, tuy nhiên, nó thường xuyên thấy ở trẻ em, thanh thiếu niên và người trẻ. Tuy nhiên, đối với đa số mọi người, liệt trong giấc ngủ không phải là một vấn đề nghiêm trọng và thường không xảy ra quá thường xuyên.
Ước tính cho thấy khoảng 10% số người trải qua liệt trong giấc ngủ có thể gặp phải các đợt tái phát hoặc trạng thái khó chịu hơn, dẫn đến tình trạng không thoải mái và tác động tiêu cực đến chất lượng giấc ngủ. Những người này có thể phải đối mặt với lo lắng liên quan đến việc đi ngủ, làm giảm thời gian ngủ và gây ra tình trạng thiếu ngủ và các vấn đề sức khỏe liên quan.
Phòng ngừa và khắc phục chứng liệt trong giấc ngủ
Để phòng tránh tình trạng liệt trong giấc ngủ, mặc dù không có cách điều trị cụ thể, nhưng bạn có thể thực hiện các biện pháp sau:
-
Duy trì lịch trình ngủ ổn định, ngủ từ 6 đến 8 giờ mỗi đêm và cố gắng giữ giờ giấc đi ngủ và thức dậy không thay đổi.
-
Tập thể dục đều đặn, nhưng tránh tập luyện trong vòng 4 giờ trước khi đi ngủ.
-
Hạn chế ăn no, tránh sử dụng thuốc lá, rượu, bia và cà phê trước khi ngủ.
-
Tránh nằm ngửa khi ngủ, vì tư thế này có thể làm tăng nguy cơ bị liệt trong giấc ngủ.
-
Không ngủ trưa sau 3 giờ chiều và giới hạn thời gian ngủ trưa không quá 90 phút.
- Giảm thiểu việc sử dụng các thiết bị điện tử trước khi đi ngủ và giữ khoảng cách với chúng khi ở trên giường.

Liệt trong giấc ngủ là một hiện tượng phổ biến và thường không đồng nghĩa với một vấn đề bệnh lý nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu bạn trải qua tình trạng liệt thường xuyên và cảm thấy khó chịu, nên tìm kiếm lời khuyên từ bác sĩ. Đồng thời, duy trì một lối sống lành mạnh và thực hiện các thói quen ngủ tốt có thể giúp hạn chế tình trạng liệt trong giấc ngủ.



